Το Μέγαρο Γιακουμπιάν – Αλάα Αλ Ασουάνι

Απ’ ότι φάνηκε χρειάστηκα λίγο καιρό αλλά τελικά το τελείωσα! Με εντυπωσίασε, με μάγεψε και σίγουρα με προβλημάτισε. Στην αρχή ομολογώ πως είχα κάποιο πρόβλημα με τα τόσα ονόματα που παρουσιάζονταν σε κάθε διαφορετική ενότητα και χρειάστηκε λίγο χρόνο παραπάνω για να καταλάβω το ρόλο του καθένα στην ιστορία. Άξιζε όμως την προσπάθεια!

Όλοι οι χαρακτήρες είναι μοναδικοί και πολύπλευροι, παρουσιάζοντας ο καθένας με το δικό του τρόπο την εικόνα της σύγχρονης Αιγύπτου. Ο ευκατάστατος αλλά ξεπεσμένος μηχανικός, ο Ζάκι αλ-Ντεσούκι, που περνάει τις μέρες του με εφήμερες ερωμένες, ο Τάχα, ο γιος του θυρωρού που το μεγαλύτερο όνειρό του είναι να γίνει αστυνομικός και ο Χάτιμ, ο πικραμένος ομοφυλόφιλος με τον ανικανοποίητο έρωτά του για τον όμορφο ‘Αμπντου. Φαινομενικά οι ζωές όλων είναι ασύνδετες αλλά τελικά η πίκρα και η απογοήτευησή τους είναι αυτή που τους φέρνει πιο κοντά. Άνθρωποι που τελικά τους συμπαθείς παρά τις αδυναμίες και τους και τις λανθασμένες επιλογές τους που φαίνεται πως τους περιμένουν σε κάθε τους βήμα.

Πρόκειται για ιδιαίτερο βιβλίο με εντελώς διαφορετική κουλτούρα από την ελληνική η οποία προφανώς επηρεάζεται τόσο από τη θρησκεία όσο και από το υπάρχον κοινωνικό σύστημα. Μοναδικές και πολύ ζωντανές οι περιγραφές, τόσο των ανθρώπων όσο και των περιοχών, των δρόμων και των κτιρίων της παρακμής στη σύγχρονη Αίγυπτο. Αν έχετε χρόνο και διάθεση να γνωρίσετε έστω και επιφανειακά τον τρόπο σκέψης και την άγρια ομορφιά ενός άλλου πολιτισμού, διαβάστε το και δε θα χάσετε…

My Sister’s Keeper – Jodi Picoult

Επειδή μου αρέσει να διατηρώ κάποια επαφή με τα αγγλικά μου, καμιά φορά επιλέγω να διαβάσω ξένη λογοτεχνία στο πρωτότυπο. Όχι τίποτε ιδιαίτερα πολύπλοκο φυσικά (να καταλαβαίνουμε και κάτι…) αλλά σίγουρα κάτι ενδιαφέρον. Αυτή τη φορά λοιπόν διάλεξα τη Jodi Picoult και το My Sister’s Keeper.Δεν ήξερα τί να περιμένω αλλά μου άρεσε η περιγραφή που έδινε και να το! Το βιβλίο έχει σαν θέμα του τη γέννηση ενός παιδιού αλλά για τελείως λάθος λόγους. Αναφέρεται στην τεχνητή γονιμοποίηση η οποία ως σκοπό της έχει τη δημιουργία ενός εμβρύου το οποίο θα είναι απόλυτα συμβατός δότης για την αδερφή του που πάσχει από λευχαιμία. Κινούμαστε λοιπόν συνεχώς γύρω από ένα μεγάλο ηθικό δίλημμα. Πότε οι γονείς είναι όντως καλοί; Αν θυσιάζουν ένα υγιές παιδί τους για να σώσουν ένα άρρωστο ή αν αφήσουν το παιδί τους να πεθάνει για την ψυχική γαλήνη του άλλου; Είναι τελικά αλήθεια ότι οι γονείς αγαπάνε τα παιδιά τους γι’ αυτό που είναι ή γι’ αυτό που μπορούν να προσφέρουν ακόμα κι αν υποφέρουν;

Πρόκειται για ένα πολύ δυνατό μυθιστόρημα που σίγουρα μπορεί να αγγίξει τον καθένα μας και να μας κάνει να αναρωτηθούμε για πολλά. Η συγγραφέας εξερευνά ένα σύνθετο θέμα με θάρρος και σαφήνεια και καταλήγει σε ένα οδυνηρό και αναπάντεχο τέλος. Δεν θέλω να πω πολλά για την πλοκή αλλά σίγουρα έκλαιγα όταν τελείωσε. Παραθέτω μόνο το κείμενο από το οπισθόφυλλο (μεταφρασμένο φυσικά) για να πάρετε μια πιο σαφή εικόνα.

“Η Άννα δεν είναι άρρωστη, αλλά θα μπορούσε να είναι. Μέχρι την ηλικία των δεκατριών έχει υποβληθεί σε αμέτρητα χειρουργεία, μεταγγίσεις και ενέσεις ώστε να μπορέσει η μεγαλύτερη αδερφή της, η Κέιτ, να πολεμήσει την λευχαιμία που τη στοιχειώνει από παιδί. Προϊόν μιας τεχνητής γονιμοποίησης με γενετικό υλικό προσεκτικά επιλεγμένο, η σύλληψη της Άννας έγινε για να αποτελέσει συμβατό δότη μυελού των οστών για την Κέιτ – μια ζωη και ένας ρόλος που ποτέ δεν αμφισβήτησε…μέχρι τώρα. Όπως οι περισσότεροι έφηβοι, η Άννα αρχίζει να αμφισβητεί το ποιά είναι πραγματικά. Αλλά σε αντίθεση με τους περισσότερους εφήβους, όριζε πάντα τον εαυτό της μέσω της αδερφής της – και έτσι η Άννα παίρνει μια απόφαση που για τους περισσότερους θα ήταν αδιανόητη…μια απόφαση που θα διαλύσει την οικογένειά της και θα έχει πιθανώς θανάσιμες συνέπειες για την αδερφή της που τόσο αγαπά. Το βιβλίο “Ο φύλακας της αδερφής μου” εξετάζει τί σημαίνει να είναι κανείς καλός γονιός, καλός αδερφός, καλός άνθρωπος. Είναι ηθικά σωστό να κάνεις οτιδήποτε χρειαστεί για να σωθεί η ζωή ενός παιδιού…ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να παραβιάζεις τα δικαιώματα ενός άλλου; Αξίζει να προσπαθείς να ανακαλύψεις ποιός πραγματικά είσαι, αν αυτή η αναζήτηση σε κάνει να συμπαθείς λιγότερο τον εαυτό σου;”

Ντέμιαν – Χέρμαν Έσσε

Μάλλον η κριτική αυτή θα έπρεπε να προηγείται χρονικά της “Δέκατης Τρίτης Ιστορίας”, αλλά το προαναφερθέν βιβλίο με συνεπήρε τόσο που ήθελα οπωσδήποτε να το παρουσιάσω και ξέχασα εντελώς το “Ντέμιαν”. Προφανώς δεν εντυπωσιάστηκα και τόσο από το εν λόγω βιβλίο και αυτό ομολογώ πως εξεπλάγην γιατί γενικά απολαμβάνω το Χέρμαν Έσσε.

Δεν είναι μεγάλο βιβλίο αλλά θεωρώ πως έχει κάπως κουραστικό τρόπο σκέψης και παρουσίασης και αυτό είναι που με έκανε να του αφιερώσω περισσότερο χρόνο απ’ ότι περίμενα.

Πρόκειται για μια ιστορία η οποία ανατρέχει στα παιδικά χρόνια του συγγραφέα και παρουσιάζει με ιδιαίτερο τρόπο τη σχέση του αφηγητή με ένα περίεργο αγόρι, το φίλο του Ντέμιαν. Ένα πρόσωπο που θα αλλάξει τη ζωή του αφηγητή αλλά και τον τρόπο με τον οποίο την αντιλαμβάνεται οδηγώντας τον έτσι στην αναζήτηση της αλήθειας του και στην εσωτερική του ωρίμανση. Το βιβλίο μιλάει βασικά για την προσωπική διαδρομή του αφηγητή που με το πέρασμα των χρόνων θα τον οδηγήσει τελικά στην βαθύτερη κατανόηση του πραγματικού του εαυτού. Εδώ ο συγγραφέας επιλέγει να κινηθεί σε ένα συνδυασμό του πραγματικού και του φανταστικού κόσμου καθώς τα λόγια του περιέχουν ορισμένες αναφορές στο υπερφυσικό και τη δύναμη του μυαλού.

Γενικά μου φάνηκε ιδιαίτερο βιβλίο και δε μετανιώνω που το διάβασα, δεν το θεωρώ χάσιμο χρόνου σε καμία περίπτωση. Απλώς περίμενα περισσότερα και δεν ένιωσα να μου τα δίνει. Σίγουρα έχω διαβάσει και καλύτερα του Έσσε και νομίζω πως αν βαθμολογούσα το βιβλίο θα του έβαζα 6/10. Ικανοποιητικό αλλά όχι αρκετά.

Η δέκατη τρίτη ιστορία – Νταϊάν Σέττερφιλντ

Το βιβλίο αυτό το διάλεξα αρχικά γιατί είχα πολύ καιρό να διαβάσω ένα καλό βιβλίο με στοιχεία μυστηρίου. Και δεν έπεσα έξω. Πρόκειται για εκπληκτικό μυθιστόρημα, ίσως το καλύτερο που διάβασα μες στο 2008 (όχι ότι ήταν και πολλά) και παρόλο που είναι το πρώτο βιβλίο της Νταϊάν Σέττερφιλντ είναι καλοδουλεμένο, γοητευτικό και σίγουρα “breathtaking”, όπως θα έλεγαν οι φίλοι μας οι Άγγλοι. Δεν ένιωσα την έλξη από την πρώτη σελίδα αλλά μετά τις πρώτες δέκα με είχε συνεπάρει και είχα δεθεί τόσο στενά μαζί του που εκτός του ότι δεν μπορούσα να σταματήσω την ανάγνωση (πολύ κακό αυτό στη μέση της εξεταστικής περιόδου) μόλις το τελείωσα το σκεφτόμουν για μέρες και έλπιζα πως είχα αφήσει μερικές σελιδες του αδιάβαστες.

Ας πω όμως και λίγα για την πλοκή. Το βιβλίο αναφέρεται σε μια πασίγνωστη και προικισμένη συγγραφέα, τη Βίντα Γουίντερ, για την οποία δε γνωρίζει κανείς απολύτως τίποτα όσον αφορά την προσωπική της ζωή, ούτε καν το αληθινό της όνομα. Τότε εμφανίζεται στην ιστορία μια νεαρή ερασιτέχνης βιογράφος, η Μάργκαρετ Λη, για την οποία ενδιαφέρεται η συγγραφέας και της ζητά να γίνει η βιογράφος της. Η κοπέλα τελικά δέχεται και τότε αρχίζει να εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια του αναγνώστη μια απίστευτη και μπερδεμένη ιστορία. Η αφήγηση της Βίντα Γουίντερ είναι γεμάτη σκοτεινά και αδιευκρίνιστα στοιχεία, ιδιόρυθμους και πονεμένους ανθρώπους αλλά η βιογράφος έχει συμφωνήσει να μην κάνει ερωτήσεις μέχρι να φτάσει η ιστορία στο τέλος της. Και όταν αυτό συμβαίνει, αποκαλύπτεται ένα τόσο σοκαριστικό μυστικό που κανείς δε μπορούσε να προβλέψει. Ένα μυστικό που θα αλλάξει όχι μόνο τη ζωή της βιογράφου αλλά και της ίδιας της συγγραφέως. Αξίζει να διαβαστεί και να εκτιμηθεί ως ένα εκπληκτικό και σίγουρα εμπνευσμένο μυθιστόρημα. Αν μπορούσα να το βαθμολογήσω θα του έβαζα 9/10 γιατί ως γνωστόν, ουδείς τέλειος.

Το τελευταίο παραμύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα – Τόμας Φόγκελ

Είχα ακούσει γι’ αυτό το βιβλίο πριν καιρό και ήθελα να το διαβάσω γιατί μου είπαν πως θυμίζει πολύ τον Αλχημιστή, αλλά δυσκολεύτηκα κάπως να το εντοπίσω καθώς οι περισσότεροι μου έλεγαν πως ήταν εξαντλημένο. Τελικά όμως βρέθηκε και διαβάστηκε ώστε να ακολουθήσει η γλυκιά αυτή εντύπωση που μου άφησε και που θέλω τόσο να μοιραστώ και με άλλους.

Το βιβλίο αυτό λοιπόν μιλάει για έναν πολύ γνωστό και κοσμογυρισμένο παραμυθά που μπορούσε να μαγεύει με τις ιστορίες του και που πολλοί πίστευαν πως είναι θεραπευτικές, τόσο για την ψυχή όσο και για το σώμα. Δυστυχώς ο παραμυθάς, ο Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα, πεθαίνει την ώρα που διηγείται στα εγγόνια του την τελευταία ιστορία του. Ο αγαπημένος του εγγονός, ο Μανουέλ, αποφασίζει μετά το θάνατο του παππού του να πάει στην Κοΐμπρα να σπουδάσει μαθηματικά και να ανακαλύψει το τέλος της μαγικής αυτής ιστορίας. Μαθαίνει πως τα μαθηματικά είναι μαγεία και βρίσκονται παντού, ακόμα και στην τέχνη της αφήγησης που είναι αποφασισμένος να ασκήσει για χάρη του παππού του. Μέσα λοιπόν από την καθημερινότητα του Μανουέλ ξεδιπλώνεται ένα μαγευτικό παραμύθι προς αναζήτηση του τέλους ενός άλλου παραμυθιού, καθοριστικού τόσο για τον Μανουέλ όσο και για κάθε άλλο.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Πορτογαλία του 1760 περίπου και πέρα από την υπέροχη και γοητευτική ιστορία μας προσφέρει και το άρωμα μιας άλλης κοινωνίας με τους εμπόρους, τους ναυτικούς και τη μαγευτική ανατολή (Αφρική εδώ). Άλλο ένα μυθιστόρημα που παρουσιάζει μια όμορφη ιστορία μέσα από τον σύνθετο κόσμο των μαθηματικών προσπαθώντας να μας δείξει ότι οι αριθμοί και οι “μαγικές” τους ιδιότητες βρίσκονται παντού, ακόμα κι εκεί που δεν τους περιμένουμε.

Περσέπολις – Μαργιάν Σατραπί

Τον τελευταίο καιρό στο κομοδίνο μου έχουν συσσωρευτεί περίπου 15 βιβλία που θέλω να διαβάσω και τα προμηθεύομαι με λαχτάρα λέγοντας στον εαυτό μου: “Μπορεί τώρα να μην έχω χρόνο, αλλά τουλάχιστον όταν αυτό συμβεί δε θα μου λείπουν τα βιβλία!”. Δυστυχώς όσο κι αν θα προτιμούσα να διαβάζω τη “Δέκατη τρίτη ιστορία”, αυτό που μου μένει τελικά είναι η αναγνώριση προτύπων για την εξεταστική… C’ est la vie…

Χθες το βράδυ λοιπόν που δε με έπιανε ύπνος είπα να ρίξω μια ματιά στο Περσέπολις (πάνω στο κομοδίνο κι αυτό). Σκέφτηκα πως είναι ένα κόμικ και θα κυλήσει γρήγορα η ωρα. Και δεν έκανα λάθος, σχεδόν. Όντως χρειάστηκα μόλις περίπου 2 ώρες για να το τελειώσω αλλά το Περσέπολις δεν είναι απλά ένα κόμικ. Παρουσιάζει με πολύ έξυπνο τρόπο τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές μιας ταραγμένης χώρας μέσα από τα μάτια ενός δεκάχρονου κοριτσιού. Όλη η ιστορία ξεκινάει την εποχή της αλλαγής πολιτεύματος στο Ιράν με όλες τις δυσκολίες που συνεπάγεται αυτό. Η γλώσσα μπορεί να μην είναι επιτηδευμένη αλλά τα νοήματα που περνάει είναι σίγουρα σύνθετα και προβληματίζουν. Παρουσιάζεται ίσως για πρώτη φορά η δυσκολία προσαρμογής σε ένα θρησκευτικό κράτος και ουσιαστικά έναν νέο τρόπο ζωής, και κυρίως σκέψης, από μια τέτοια οπτική γωνία. Σίγουρα υπήρξαν στιγμές που γέλασα με τη μικρή Μαργιάν (πρόκειται για κόμικ με στοιχεία αυτοβιογραφίας) αλλά και θορυβήθηκα καθώς αντιλαμβανόμουν πόσο σοβαρά μπορεί να επηρρεαστεί ο ψυχισμός ενός παιδιού που μπαίνει απότομα και πρόωρα σε διαδικασία ενηλικίωσης.

Πέρα όμως από την ηρωίδα, στο κόμικ αυτό παρουσιάζεται και ο κοινωνικός διχασμός ανάμεσα στους οπισθοδρομικούς και συνάμα θρησκόληπτους Ιρανούς και τους ανθρώπους εκείνους που δεν αντέχουν την καταπίεση και τη σιωπή. Αυτούς που αντιδρούν στους δυνάστες τους και προσπαθούν ο καθένας με το δικό του τρόπο να κάνουν τη διαφορά ακόμα κι αν βασανίζονται για χρόνια ή πεθαίνουν άδικα σε ένα κελί. Ο πόνος και η απόγνωση που έχουν άμεσα ή έμμεσα αποδέκτη ένα παιδί. Τέτοιες εικόνες φυσικά υπάρχουν ακόμη και σήμερα παντού γύρω μας αρκεί να κάνουμε τον κόπο να τις δούμε.